Sau khi chính thức được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, "đảo ngọc" Cát Bà (Hải Phòng) đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Hiện tại, địa phương đang gấp rút hoàn thiện hồ sơ để trình Chính phủ công nhận Cát Bà là Khu du lịch quốc gia vào quý IV/2026. Đây hứa hẹn là bước ngoặt đưa hòn đảo lớn thứ 3 Việt Nam vươn tầm trở thành điểm đến quốc tế xanh và phát triển bền vững.
1. Cát Bà - "Đảo ngọc" lớn thứ 3 Việt Nam sở hữu hệ sinh thái vô giá
Nằm cách trung tâm TP. Hải Phòng khoảng 30km và cách Thủ đô Hà Nội 140km, quần đảo Cát Bà (thuộc huyện Cát Hải) là một dải ngọc tuyệt đẹp gồm 367 hòn đảo lớn nhỏ trên Vịnh Bắc Bộ. Trong đó, đảo chính Cát Bà có diện tích lên tới 153km2, vinh dự là hòn đảo lớn thứ ba tại Việt Nam, chỉ đứng sau Phú Quốc và Cái Bầu.
Không chỉ nổi bật về quy mô, Cát Bà còn sở hữu hệ sinh thái đa dạng bậc nhất miền Bắc với chuỗi danh hiệu danh giá:
- Năm 2003: Trở thành Khu bảo tồn biển do Thủ tướng Chính phủ công nhận.
- Năm 2004: Được UNESCO ghi danh là Khu dự trữ sinh quyển thế giới.
- Năm 2013: Nhận bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt.
- Ngày 16/9/2023: Chính thức cùng Vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới. Đây là Di sản liên tỉnh đầu tiên của Việt Nam, mở ra không gian phát triển du lịch di sản vô cùng rộng lớn.
2. Lực hút dòng khách quốc tế trên Vịnh Lan Hạ
Từ khi thương hiệu du lịch Cát Bà được thăng hạng trên bản đồ quốc tế, lượng du khách đổ về đây ngày càng đông đảo và chất lượng hơn. Theo thống kê từ Phòng Văn hóa - Xã hội huyện Cát Hải, chỉ tính riêng trong kỳ nghỉ Tết vừa qua, địa phương đã đón khoảng 40.000 lượt khách.
Điểm sáng đáng chú ý là phần lớn trong số đó là khách quốc tế yêu thích hình thức lưu trú và trải nghiệm sinh thái trên Vịnh Lan Hạ. Điều này minh chứng cho sức hút và vị thế của một điểm đến di sản đang ngày càng đáp ứng tốt thị hiếu của du khách toàn cầu.
3. Quản lý chặt chẽ: Đặt bảo tồn thiên nhiên lên hàng đầu
Đi kèm với những cơ hội phát triển là những tiêu chuẩn vô cùng khắt khe nhằm bảo vệ danh hiệu UNESCO. Chính quyền địa phương đang áp dụng hàng loạt quy chuẩn mới trong hoạt động khai thác du lịch:
- Kiểm soát chặt chẽ phương tiện: 100% tàu du lịch hoạt động phải có hợp đồng thu gom rác thải và hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn.
- Giảm thiểu tác động môi trường: Hạn chế các hoạt động du lịch có nguy cơ xâm hại thiên nhiên, ưu tiên bảo tồn sinh thái theo khuyến cáo của chuyên gia UNESCO.
- Tái đầu tư di sản: Mức phí tham quan được điều chỉnh lên 120.000 đồng/lượt để tạo lập quỹ bảo trì hạ tầng và công tác bảo tồn, hướng đến phát triển chiều sâu thay vì chỉ tăng trưởng số lượng.
4. Đột phá chiến lược: Xóa bỏ "rào cản" giữa Vịnh Lan Hạ và Vịnh Hạ Long
Một trong những bước đi mang tính chiến lược nhất hiện nay là sự phối hợp giữa TP. Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh. Hai địa phương đang tích cực đàm phán để thống nhất quy chế thông tuyến.
Nếu được thông qua, du khách có thể sử dụng một loại vé chung để ngồi tàu du lịch đi xuyên suốt giữa Vịnh Lan Hạ và Vịnh Hạ Long. Sự liên kết này sẽ tạo nên một quần thể du lịch di sản khép kín, đẳng cấp và quy mô bậc nhất Đông Nam Á.
5. Mục tiêu 2026: Đón 4,75 triệu lượt khách và trở thành Khu Du Lịch Quốc Gia
Với tầm nhìn trở thành trung tâm du lịch xanh, có sức cạnh tranh trên toàn cầu, Cát Bà đặt mục tiêu đón 4,75 triệu lượt khách trong năm 2026.
Đặc biệt, vào quý IV/2026, TP. Hải Phòng sẽ hoàn thành hồ sơ trình Chính phủ chính thức công nhận Cát Bà là Khu du lịch quốc gia. Danh hiệu này được kỳ vọng sẽ trở thành đòn bẩy lớn về chính sách, thu hút các "sếu đầu đàn" mang theo nguồn vốn khổng lồ đầu tư vào hạ tầng du lịch cao cấp. Từ một quần đảo thiên nhiên, Cát Bà đang thực sự chuyển mình, trở thành biểu tượng chuẩn mực của du lịch di sản: Nơi kinh tế và bảo tồn thiên nhiên song hành phát triển.
